Ogród

Ile miedzianu na 10 litrów wody? Dawkowanie i zasady oprysku

Podziel się:

Jeśli zastanawiasz się, ile miedzianu na 10 litrów wody, dawka zależy przede wszystkim od rodzaju preparatu, rośliny, choroby i terminu zabiegu. W przypadku Miedzian 50 WP w opisanych zastosowaniach przeliczenia wynoszą od 10 do 60 g na 10 l wody, przy czym często spotkasz zakres 20-30 g. Dla Miedzian Extra 350 SC wartości wynoszą od 10 do 60 ml na 10 l wody, a w wielu zastosowaniach 20-30 ml. Nie oznacza to jednak, że taką samą ilość można stosować do każdej rośliny lub powierzchni. Sprawdź poniższe tabele i zasady przeliczania etykiety, aby dobrać prawidłową dawkę do konkretnego oprysku.

Ile miedzianu na 10 litrów wody? Sprawdź właściwą dawkę

Dawkę dobierz do konkretnego preparatu, rośliny, choroby i fazy rozwoju. Poniższe tabele przedstawiają przeliczenia dla najczęstszych zastosowań, ale przed zabiegiem porównaj je z aktualną etykietą opakowania, które masz w ręku.

Miedzian 50 WP – ile gramów na 10 litrów wody?

Miedzian 50 WP to preparat sypki, dlatego dawkę odmierza się wagowo. W zastosowaniach pokazanych poniżej ilość środka wynosi od 10 do 60 g na 10 litrów wody, zależnie od rośliny, choroby i fazy rozwoju.

ZastosowaniePrzeliczenie dawki na 10 l wody*
Jabłoń i grusza, parch, rozwój pąka 20–30 g
Jabłoń i grusza, zaraza ogniowa, kwitnienie 20–30 g
Jabłoń, zaraza ogniowa, początek wzrostu owoców 20–30 g
Grusza, zaraza ogniowa, początek wzrostu owoców 10–15 g
Wiśnia i czereśnia, rak bakteryjny, od nabrzmiewania pąków do początku kwitnienia 40–60 g
Wiśnia i czereśnia, rak bakteryjny, od pełni kwitnienia do początku wzrostu owoców 20–30 g
Brzoskwinia, kędzierzawość liści, okres bezlistny 30 g

*Wartości dla jabłoni, gruszy, wiśni i czereśni przeliczono z dawek podanych na 100 m² oraz zalecanego zużycia 5-7,5 l wody na 100 m². Nie oznacza to, że całe 10 l przygotowanego oprysku należy zużyć na 100 m². Taka ilość wystarcza na około 133-200 m², zależnie od rzeczywistego zużycia wody. Dla brzoskwini etykieta podaje bezpośrednio 30 g środka w 10 l wody na 100 m².

Źródło danych: etykieta środka Miedzian 50 WP dla użytkowników nieprofesjonalnych, ostatnio zmieniona decyzją z 16.11.2025 r.


Miedzian Extra 350 SC – ile mililitrów na 10 litrów wody?

Miedzian Extra 350 SC to koncentrat w płynnej postaci, dlatego odmierza się go objętościowo. Zakres dawek jest bardzo podobny pod względem liczbowym do wersji proszkowej, ale nadal trzeba trzymać się jednostki zapisanej na etykiecie i nie zamieniać gramów na mililitry automatycznie.

ZastosowaniePrzeliczenie dawki na 10 l wody*
Jabłoń i grusza, parch, rozwój pąka 20-30 ml
Grusza, zaraza ogniowa, kwitnienie 20-30 ml
Grusza, zaraza ogniowa, początek wzrostu owoców 10-15 ml
Wiśnia i czereśnia, rak bakteryjny, nabrzmiewanie pąków kwiatowych 40-60 ml
Wiśnia i czereśnia, rak bakteryjny, początek kwitnienia 20-30 ml

*Wartości przeliczono z dawek podanych na 100 m² oraz zalecanego zużycia 5-7,5 l wody na 100 m². Nie oznacza to, że całe 10 l przygotowanego oprysku należy zużyć na 100 m². Taka ilość wystarcza na około 133-200 m², zależnie od rzeczywistego zużycia wody. Podane wartości dotyczą wyłącznie zastosowań wymienionych w tabeli

Źródło danych: etykieta środka Miedzian Extra 350 SC dla użytkowników nieprofesjonalnych, ostatnio zmieniona decyzją z 19.05.2023 r.

Najważniejszy wniosek z obu tabel jest prosty: 10 litrów wody nie oznacza jednej stałej dawki miedzianu. Ilość środka dobieraj zawsze do konkretnego produktu, zastosowania i powierzchni wskazanej na etykiecie, a wartości dla Miedzian 50 WP i Miedzian Extra 350 SC traktuj oddzielnie.

Jak prawidłowo odczytać dawkowanie miedzianu z etykiety?

Sama liczba jeszcze nie wystarczy. Trzeba sprawdzić, czy producent podał dawkę na litry wody, na powierzchnię uprawy czy na hektar. To właśnie od formy zapisu zależy, jak przeliczyć ilość środka do opryskiwacza o pojemności 10 litrów.

Dobrze odczytana etykieta chroni przed dwoma częstymi błędami. Pierwszy to zastosowanie zbyt dużej ilości preparatu, a drugi to użycie dawki za małej, która nie zapewni roślinie właściwej ochrony.

Dawka podana na litry wody lub jako stężenie procentowe

To najprostszy wariant. Jeżeli na etykiecie widzisz bezpośrednio zapis w rodzaju 20 g na 10 l wody albo 20 ml na 10 l wody, możesz od razu przygotować ciecz użytkową zgodnie z tą wartością. Podobnie jest wtedy, gdy producent podaje stężenie procentowe.

Jeśli etykieta podaje stężenie procentowe, korzystaj z przeliczenia właściwego dla konkretnego preparatu i jednostki. Przykładowo aktualna etykieta Miedzianu 50 WP wskazuje, że stężenie 0,25% odpowiada 25 g środka w 10 litrach wody. Tego przeliczenia nie należy automatycznie stosować do płynnego preparatu Extra 350 SC.

Dawka podana na 10 lub 100 m²

Taki zapis wymaga większej uwagi, bo odnosi się do powierzchni oprysku, a nie wyłącznie do objętości zbiornika. Oznacza to, że musisz wziąć pod uwagę nie tylko ilość środka, ale też to, jaką powierzchnię rzeczywiście opryskasz przygotowaną cieczą.

Jeśli etykieta podaje dawkę na 100 m², nie wolno automatycznie uznać, że jest to dawka na pełne 10 litrów wody. Najpierw trzeba sprawdzić, ile cieczy użytkowej przewidziano na taką powierzchnię. Dopiero po połączeniu tych dwóch informacji można poprawnie wyliczyć ilość środka do jednego zbiornika.

Dawka podana na hektar

Zapis hektarowy najczęściej pojawia się w zaleceniach profesjonalnych. W takiej sytuacji trzeba pamiętać, że 1 hektar to 10 000 m², więc dawkę trzeba przeliczyć na mniejszą powierzchnię i dopiero później dopasować do ilości wody w opryskiwaczu.

To ważny moment, bo właśnie tutaj najłatwiej o pomyłkę. Jeżeli dawka została podana na hektar, a oprysk wykonujesz ręcznym opryskiwaczem o pojemności 10 litrów, najpierw ustal powierzchnię planowanego zabiegu, a dopiero potem oblicz ilość środka na swój zbiornik.

ile miedzianu na 10 litrów wody – informacje potrzebne do odczytania dawki z etykiety
Przy podobnych nazwach preparatów sprawdź również numer zezwolenia i datę ostatniej zmiany etykiety. Pozwala to odróżnić aktualne zalecenia od materiałów dotyczących wcześniejszej wersji produktu.

Jak dokładnie odmierzyć miedzian?

Precyzyjne odmierzanie ma ogromne znaczenie, bo nawet niewielka pomyłka może zmienić stężenie cieczy użytkowej. W praktyce najlepiej od razu dopasować sposób pomiaru do formulacji preparatu, zamiast używać przypadkowych kuchennych akcesoriów. Im mniejsza dawka, tym większe znaczenie ma dokładność wagi lub podziałki przyrządu pomiarowego.

Miedzian 50 WP najlepiej odmierzać na dokładnej wadze, ponieważ jest to preparat w formie proszku. Nie warto korzystać z łyżeczek ani odmierzania „na oko”, bo sypkość i ubicie produktu mogą zaburzyć wynik. Najbezpieczniej wsypać środek do lekkiego pojemnika, wyzerować wagę i dopiero wtedy odmierzyć potrzebną liczbę gramów.

Miedzian Extra 350 SC odmierza się w mililitrach, dlatego najlepiej sprawdza się strzykawka dozująca, miarka z podziałką albo niewielki pojemnik pomiarowy. Odczytu dokonuj na wysokości oczu, aby uniknąć przekłamania. Warto też używać osobnych akcesoriów przeznaczonych wyłącznie do środków ochrony roślin, a nie tych, które później trafiają do kuchni.

Jak przygotować 10 litrów oprysku z miedzianu?

Ciecz użytkową przygotuj bezpośrednio przed zabiegiem i tylko w ilości potrzebnej do opryskania wskazanej powierzchni. Rękawice i okulary załóż jeszcze przed otwarciem opakowania.

Jak przygotować 10 litrów oprysku z Miedzianu 50 WP?

Miedzian 50 WP jest proszkiem tworzącym po połączeniu z wodą zawiesinę. Preparat należy dokładnie rozprowadzić, aby w cieczy nie pozostały grudki, a środek nie osiadał nierównomiernie na dnie zbiornika.

  1. Ustal potrzebną dawkę – odczytaj z etykiety ilość preparatu właściwą dla rośliny, choroby, fazy rozwoju i powierzchni oprysku.
  2. Przygotuj właściwą porcję środka – preparat znajdujący się luzem odmierz zgodnie z etykietą opakowania. Woreczka z folii wodnorozpuszczalnej nie otwieraj ani nie odmierzaj.
  3. Napełnij opryskiwacz częściowo wodą – do czystego zbiornika wlej mniej więcej połowę planowanej ilości wody.
  4. Dodaj preparat zgodnie z formą opakowania – jeśli środek znajduje się w woreczku z folii wodnorozpuszczalnej, umieść cały woreczek w osobnym naczyniu z wodą i mieszaj do całkowitego rozpuszczenia folii. W przypadku innego opakowania postępuj zgodnie z instrukcją na jego etykiecie.
  5. Wlej przygotowaną zawiesinę do opryskiwacza – przelej ją przez sito do zbiornika częściowo napełnionego wodą.
  6. Przepłucz naczynie trzykrotnie – popłuczyny wlej do zbiornika opryskiwacza.
  7. Uzupełnij zbiornik – dodaj pozostałą wodę, aż objętość cieczy osiągnie 10 litrów.
  8. Zamknij i wymieszaj opryskiwacz – postępuj zgodnie z instrukcją obsługi sprzętu. Ciecz powinna być jednolita przed rozpoczęciem oprysku.
  9. Mieszaj także podczas pracy – w ręcznym opryskiwaczu okresowo poruszaj zbiornikiem, aby ograniczyć osiadanie cząstek preparatu.
  10. Zużyj ciecz bezpośrednio po przygotowaniu – nie pozostawiaj gotowej zawiesiny do wykorzystania następnego dnia.

Jak przygotować 10 litrów oprysku z Miedzianu Extra 350 SC?

Miedzian Extra 350 SC ma postać płynnego koncentratu zawiesinowego. Nie trzeba rozpuszczać proszku, ale preparat również wymaga dokładnego odmierzenia i równomiernego połączenia z wodą.

  1. Sprawdź właściwą dawkę – upewnij się, że korzystasz z zaleceń dotyczących preparatu Extra 350 SC, a nie wersji 50 WP.
  2. Przygotuj potrzebną ilość wody – użyj czystej wody i ustal, ile cieczy rzeczywiście będzie potrzebne do opryskania wskazanej powierzchni.
  3. Wstrząśnij opakowaniem – zrób to wtedy, gdy wymaga tego instrukcja znajdująca się na etykiecie produktu.
  4. Odmierz koncentrat – użyj dokładnej miarki lub strzykawki dozującej przeznaczonej wyłącznie do środków ochrony roślin.
  5. Częściowo napełnij opryskiwacz – najpierw wlej do zbiornika część wody.
  6. Dodaj odmierzoną porcję środka – wlej koncentrat do opryskiwacza i dokładnie wymieszaj.
  7. Przepłucz miarkę – popłuczyny dodaj do zbiornika, aby cała odmierzona dawka znalazła się w cieczy użytkowej.
  8. Uzupełnij wodą do 10 litrów – nie przekraczaj objętości roboczej opryskiwacza.
  9. Szczelnie zamknij zbiornik i ponownie wymieszaj – ciecz przygotuj bezpośrednio przed zabiegiem i utrzymuj ją w ruchu zgodnie z instrukcją sprzętu.

Resztek cieczy nie wylewaj do kanalizacji, rowu, stawu ani innego zbiornika wodnego. Etykieta przewiduje ich zagospodarowanie w sposób ograniczający skażenie wód i gruntu, dlatego najlepiej od początku przygotować tylko ilość potrzebną do oprysku.

Kiedy wykonać oprysk miedzianem?

Termin oprysku zależy od chronionej rośliny, choroby oraz fazy jej rozwoju. Preparaty miedziowe stosuje się przede wszystkim zapobiegawczo, dlatego dokładny moment zabiegu zawsze sprawdź w tabeli stosowania na etykiecie własnego preparatu.

Termin oprysku zależy od rośliny i fazy rozwoju

W sadach część oprysków wykonuje się podczas rozwoju lub nabrzmiewania pąków, a inne w okresie kwitnienia albo na początku wzrostu owoców. W aktualnej etykiecie Miedzianu 50 WP dla użytkowników nieprofesjonalnych zabieg przeciwko kędzierzawości liści brzoskwini przewidziano na okres bezlistny, wczesną wiosną, najlepiej podczas nabrzmiewania pąków. Terminu przeznaczonego dla jednej rośliny nie należy przenosić na inną uprawę.

Jaka pogoda jest odpowiednia do oprysku miedzianem?

Oprysk wykonaj w spokojny, bezdeszczowy dzień. Unikaj silnego wiatru, który może przenieść ciecz na sąsiednie rośliny, teren posesji albo osobę wykonującą zabieg. Nie opryskuj również podczas przymrozku ani wtedy, gdy mokra pogoda uniemożliwi wyschnięcie środka na powierzchni rośliny.

Najlepsza jest pora, w której rośliny nie są silnie nagrzane przez słońce. Zabieg wykonany w wysokiej temperaturze i ostrym świetle zwiększa ryzyko miejscowego uszkodzenia delikatnych tkanek. Szczególną ostrożność zachowaj przy młodych liściach, kwiatach oraz zawiązkach owoców.

ogrodniczka przygotowująca oprysk oraz warunki decydujące o terminie zabiegu
Prognozę sprawdź nie tylko na godzinę rozpoczęcia pracy, lecz także na kilka kolejnych godzin. Nagła zmiana pogody może utrudnić wyschnięcie cieczy i pogorszyć równomierność pokrycia rośliny.

Czy można wykonać oprysk podczas kwitnienia?

Jeżeli etykieta dopuszcza zastosowanie w czasie kwitnienia, opryskuj poza okresem aktywności pszczół i innych zapylaczy. W przypadku Miedzianu 50 WP etykieta wskazuje również, aby nie wykonywać zabiegu, gdy w chronionej uprawie występują kwitnące chwasty albo rośliny stanowią pożytek dla pszczół.

Ile razy można wykonać oprysk i jaka jest karencja?

Liczba oprysków i odstępy między nimi nie są jednakowe dla wszystkich roślin. Zależnie od zastosowania etykieta może przewidywać jeden zabieg albo serię oprysków wykonywanych w określonych odstępach. Przed pracą sprawdź również karencję oraz okres, przez który ludzie i zwierzęta nie powinni wchodzić na opryskaną powierzchnię.

Karencja określa czas od ostatniego zabiegu do zbioru, natomiast prewencja wskazuje, kiedy ludzie i zwierzęta mogą ponownie wejść na opryskany obszar. Według aktualnych etykiet prewencja trwa do całkowitego wyschnięcia cieczy na roślinach. Przy Miedzianie 50 WP karencja dla jabłoni, gruszy, wiśni i czereśni wynosi 14 dni, a dla brzoskwini jest niewymagana. Przy Miedzianie Extra 350 SC jest niewymagana dla jabłoni i wynosi 14 dni dla gruszy, wiśni oraz czereśni.

Jak prawidłowo opryskać roślinę miedzianem?

Celem zabiegu jest równomierne zwilżenie chronionych części rośliny. Ciecz nie powinna spływać z liści i pędów ani tworzyć dużych kropli. Zbyt oszczędny oprysk może pozostawić niepokryte fragmenty, natomiast nadmierne nanoszenie środka zwiększa miejscowe stężenie i ryzyko uszkodzeń. Etykiety preparatów przeznaczonych dla użytkowników nieprofesjonalnych wskazują na opryskiwanie punktowe i dokładne zwilżenie bez tworzenia kropel.

  1. Przeczytaj etykietę przed rozpoczęciem zabiegu – sprawdź chronioną roślinę, chorobę, termin stosowania, liczbę zabiegów, karencję i zalecenia dotyczące sprzętu.
  2. Załóż środki ochrony – użyj rękawic, odzieży ochronnej i ochrony oczu wskazanej na etykiecie. Podczas pracy nie jedz, nie pij i nie pal.
  3. Sprawdź stan opryskiwacza – zbiornik powinien być szczelny, a dysza czysta i drożna. W zastosowaniach amatorskich korzystaj wyłącznie ze sprzętu dopuszczonego na etykiecie konkretnego produktu.
  4. Zabezpiecz sąsiednie rośliny – szczególnie chroń rośliny przeznaczone do szybkiego zbioru oraz gatunki wrażliwe na miedź. Nie dopuść do znoszenia cieczy poza opryskiwany obszar.
  5. Ustaw odpowiednie rozpylanie – strumień powinien zapewniać równomierne pokrycie, ale nie powodować spływania cieczy.
  6. Opryskuj dokładnie chronione części – prowadź lancę spokojnie i zachowuj podobną odległość od rośliny. Pokryj pędy, liście lub koronę w zakresie wymaganym przez konkretne zastosowanie.
  7. Nie zwiększaj miejscowo ilości preparatu – kilkukrotne opryskanie tego samego fragmentu nie poprawia automatycznie skuteczności i może prowadzić do uszkodzeń.
  8. Utrzymuj ciecz w ruchu – jest to szczególnie ważne przy preparacie 50 WP, którego cząstki mogą stopniowo osiadać.
  9. Przerwij zabieg, jeśli zmieni się pogoda – nie kontynuuj oprysku, gdy zaczyna padać, nasila się wiatr albo ciecz zaczyna być znoszona poza roślinę.
  10. Po pracy zabezpiecz miejsce zabiegu – nie wpuszczaj ludzi ani zwierząt do czasu całkowitego wyschnięcia cieczy na roślinach. Dokładnie umyj ręce oraz sprzęt, nie dopuszczając do skażenia wód.
ile miedzianu na 10 litrów wody – prawidłowe zwilżenie rośliny
Przed właściwym zabiegiem wykonaj próbę samą wodą, aby dopasować dyszę, tempo ruchu i odległość lancy. Pozwoli to uzyskać równomierne zwilżenie bez nadmiernego zużycia cieczy.

Jak uniknąć uszkodzenia roślin po oprysku?

Najczęstszą przyczyną uszkodzeń jest zastosowanie zbyt dużej ilości preparatu albo dawki niedostosowanej do fazy rozwoju rośliny. Stężenie bezpieczne w okresie bezlistnym może być zbyt silne dla młodych liści, kwiatów lub zawiązków. Z tego powodu nie zwiększaj ilości środka dla uzyskania rzekomo mocniejszego działania.

Ryzyko wzrasta również wtedy, gdy preparat został źle odmierzony, nierównomiernie wymieszany albo naniesiony do momentu intensywnego ściekania. Miejscowe nagromadzenie cieczy może prowadzić do oparzeń, brązowienia tkanek i uszkodzeń owoców.

Po zabiegu obserwuj najmłodsze liście, przyrosty i owoce, zwłaszcza gdy rośliny były silnie nagrzane. O uszkodzeniu mogą świadczyć brązowe lub nekrotyczne plamy, żółknięcie brzegów liści, ordzawienie skórki albo przedwczesne opadanie zawiązków. Nie każdy objaw oznacza jednak przedawkowanie, dlatego nie wykonuj kolejnego oprysku bez ustalenia przyczyny.

Jeżeli zbyt wysoką dawkę zauważysz przed rozpoczęciem pracy, nie wykonuj zabiegu i nie próbuj poprawiać stężenia na oko. Gdy pomyłkę odkryjesz już podczas oprysku, przerwij pracę, ustal zużytą ilość środka i opryskaną powierzchnię, a następnie sprawdź zalecenia producenta. Nie stosuj kolejnych preparatów w celu neutralizowania miedzi bez fachowej konsultacji.

objawy uszkodzeń roślin po oprysku miedzianem i najczęstsze przyczyny problemu
Zanotuj datę zabiegu, użyty produkt, dawkę i pogodę oraz zrób zdjęcie pierwszych objawów. Takie informacje ułatwią odróżnienie uszkodzenia po oprysku od choroby albo niedoboru składników.

Najczęstsze błędy przy dawkowaniu i oprysku miedzianem

Nawet poprawnie wybrany środek może okazać się nieskuteczny albo uszkodzić rośliny, jeśli zostanie źle odmierzony, wymieszany lub naniesiony. Poniżej znajdziesz błędy, które najczęściej prowadzą do złej dawki, nieskutecznego zabiegu lub uszkodzenia roślin.

  • Stosowanie jednej dawki do wszystkich roślin – ilość preparatu trzeba dopasować do uprawy, choroby, fazy rozwoju i sposobu dawkowania podanego na etykiecie.
  • Traktowanie dawki na powierzchnię jako dawki na zbiornik – wartość podana na 10 lub 100 m² trzeba połączyć z zalecaną ilością wody.
  • Zamiana gramów na mililitry – Miedzianu 50 WP i Extra 350 SC nie dawkuje się według jednego przelicznika.
  • Zwiększanie dawki dla lepszego efektu – większa ilość środka nie gwarantuje skuteczniejszej ochrony, a może poparzyć roślinę.
  • Przygotowywanie oprysku na zapas – ciecz użytkową należy sporządzić bezpośrednio przed zastosowaniem.
  • Ignorowanie liczby zabiegów i karencji – limity oraz okres od ostatniego zastosowania do zbioru zależą od preparatu i chronionej rośliny.
  • Wylewanie pozostałości do kanalizacji lub wody – preparaty miedziowe są niebezpieczne dla środowiska wodnego, dlatego resztki cieczy i popłuczyny wymagają właściwego zagospodarowania.
  • Korzystanie z nieaktualnych zaleceń – przed zabiegiem należy sprawdzić aktualną etykietę własnego preparatu, ponieważ zakres zastosowań i warunki użycia mogą się zmieniać.

Podsumowanie

To, ile miedzianu na 10 litrów wody należy odmierzyć, zależy od konkretnego preparatu, rośliny, choroby, fazy rozwoju oraz ilości wody przewidzianej na daną powierzchnię. Miedzian 50 WP odmierza się w gramach, natomiast Miedzian Extra 350 SC w mililitrach, a wartości dla jednego preparatu nie należy automatycznie przenosić na drugi. Przed każdym zabiegiem sprawdź aktualną etykietę i upewnij się, że wybrane dawkowanie dotyczy właśnie Twojego zastosowania.

Ciecz użytkową przygotuj bezpośrednio przed opryskiem i nanieś ją równomiernie, bez doprowadzania do intensywnego ściekania z liści i pędów. Zabieg wykonuj w odpowiedniej fazie rośliny i sprzyjającej pogodzie, uwzględniając ochronę zapylaczy, maksymalną liczbę oprysków, karencję i okres prewencji. Nie zwiększaj dawki dla uzyskania mocniejszego efektu, ponieważ może to prowadzić do uszkodzenia roślin.

Bibliografia:

  1. https://www.synthosagro.com/fungicides/miedzian-extra-350-sc/
  2. https://www.synthosagro.com/fungicides/miedzian-50-wp/
  3. https://www.djakdesign.pl/ile-miedzianu-na-10-litrow-wody/
  4. https://poradnikogrodniczy.pl/miedzian-50-wp-jak-i-kiedy-stosowac-terminy-opryskow.php
  5. https://www.gardenowo.pl/blog/miedzian-kiedy-stosowac-oprysk?srsltid=AfmBOorShSnhNOQnL3TDpRsQLwdFte9XG0OH2DbXmW9MxE9jchQn4MRz
  6. https://www.gov.pl/web/rolnictwo/miedzian-extra-350-sc—r-1352015
  7. https://www.gov.pl/web/rolnictwo/miedzian-50-wp—r-1342015

Polecane